Αρχείο για Ζιάκας

Ένας λόγος… παραπάνω με τον Θεόδωρο Ι. Ζιάκα

Posted in Κοινωνία και Πολιτική with tags on 22 Φεβρουαρίου, 2013 by Θεόδωρος Ορέστης Σκαπινάκης
Την Κυριακή 13 Ιανουαρίου 2013 στο «Gazarte», προσκεκλημένος της στιχουργού Λ. Νικολακοπούλου και του δημοσιογράφου Μ. Προβατά, ήταν ο συγγραφέας  Θεόδωρος Ι. Ζιάκας.
 Σε μια ανοιχτή συζήτηση με τους οικοδεσπότες και το κοινό αναφέρθηκε στην κοινωνική οντολογία του συλλογικού και του ατομικού υποκειμένου και επικεντρώθηκε στα προβλήματα ταυτότητας, επεξεργαζόμενος με έναν διαφορετικό τρόπο την έννοια της «παράδοσης».  Στο πλαίσιο αυτό διερεύνησε την παθολογία του κυρίαρχου ανθρωπολογικού τύπου(μηδενιστής) και την σχέση της με την τρέχουσα κατάρρευση των συλλογικών αξιών.
Πηγή: www.antifono.gr
Advertisements

Ένας σημαντικός άνθρωπος

Posted in Ιστορία & Θρησκεία, Ιστορικά Πρόσωπα, Κοινωνία και Πολιτική with tags on 22 Νοέμβριος, 2012 by Θεόδωρος Ορέστης Σκαπινάκης

του Θεόδωρου Ζιάκα
[Με αφορμή την πρόσφατη επέτειο του Πολυτεχνείου και το φαινόμενο της μετατροπής της ως χθες «γενιάς των ηρώων» σε αποδιοπομπαίο τράγο του τέλους της Μεταπολίτευσης, σκέφτηκα ότι είναι επίκαιρο ένα κείμενο που είχα γράψει για μια άγνωστη στους πολλούς αλλά κεντρική μορφή εκείνης της εποχής: τον Νίκο Μανίκα. Όχι τίποτε άλλο παρά για να μαθαίνουν όσοι δεν ξέρουν, ότι κάποιοι απ’ αυτούς που πράγματι «έκαναν τον αγώνα» δεν συγκαταλέγονται σ’ αυτούς που τον εξαργύρωσαν.]

Τον Νίκο Μανίκα τον γνώρισα το 1975. Στη Μεταπολίτευση. Ήδη τριάντα ετών. Από τότε και ως τον θάνατό του, στις 5 Οκτωβρίου 2004, οι ταινίες της ζωής μας διασταυρώθηκαν.
O Νίκος Μανίκας ήταν ένας σημαντικός άνθρωπος. Όχι μόνο για μας τους δικούς του, αλλά και αντικειμενικά. Σκέπτομαι όμως ότι η λέξη «σημαντικός» μάλλον δεν αποδίδει σήμερα το αρχικό της νόημα. Σε τέτοιες περιπτώσεις είναι αναγκαία μια παραστατική διατύπωση. Ο Ζήσιμος Λορεντζάτος, μιλώντας για τον Σωκράτη Κουγέα, έγραψε ότι με τον θάνατό του «φύρανε ο τόπος». Σαν το δάσος που αποψιλώνεται από τα μεγάλα δέντρα και μένουν οι θάμνοι. Είναι μια διατύπωση που θα ταίριαζε. Μια άλλη διατύπωση, που μου έρχεται στο νου από τη μαοϊκή μου νεότητα, είναι η εξής: «Υπάρχουν δύο είδη θανάτου. Ο ένας είναι ελαφρύς σαν το φτερό. Ο άλλος είναι βαρύς σαν το βουνό Ταϊσάν.»
Αλλά αν ο Νίκος ήταν μια τόσο σημαντική προσωπικότητα, όπως ήδη υποστήριξα, γιατί δεν είναι ευρύτερα γνωστός;

Συνέχεια

Άνθρωπος και Πατρίδα*

Posted in Βιβλιοθήκη, Ιστορία & Θρησκεία, Κοινωνία και Πολιτική, Tέχνη και πολιτισμός with tags , , on 8 Νοέμβριος, 2012 by Θεόδωρος Ορέστης Σκαπινάκης

του Θεόδωρου Ζιάκα

Η φύση του ανθρώπου ως ζώου είναι κοινωνική. Ως ανθρώπου, είναι κοινωνική-πολιτισμική. Είναι «ζώον πολιτικόν» ο άνθρωπος. Ως εκ τούτου, είναι πάντοτε υπόσταση πολιτισμικού κοινωνικού πεδίου και μόνο υπ’ αυτή την έννοια μπορούμε να λέμε, ότι είναι υποκείμενο. 

Ο άνθρωπος υφίσταται ως υποκείμενο μέσω της συνδρομής δύο κλήσεων, της αυτο-επιβεβαιωτικής και της αυτο-υπερβατικής. Διά της αυτοεπιβεβαιωτικής αναπαράγει τον εαυτό του ως φυσική ατομικότητα. Δια της αυθυπερβατικής αναπαράγει την κοινωνία στην οποία ανήκει. Ο υπαρξιακός χρόνος του «μοιράζεται στα δύο»: ως ανταπόκριση στο κάλεσμα της ατομικής του φύσης και ως ανταπόκριση στην κλήση της υπερατομικής του φύσης.

Ουσιώδης είναι εδώ η απάντηση στην κλήση «να κάνει το καλό». Το Καλό ως βασική παράμετρος του «παραδειγματικού» εκφέρεται κατ’ αρχήν και εν γένει ως υπερατομικό από την μεταφυσική «Κεφαλή» του συλλογικού. Και ακριβώς, η αυθυπερβατική πραγματοποίηση του «υπερατομικού καλού» είναι αυτή που αναπαράγει το συλλογικό ως υποκείμενο, ως πατρίδα. Η προσπάθεια ανάλυσης και υποστήριξης του ισχυρισμού αυτού, στην οποία και αμέσως περνούμε, θα μας αποκαλύψει πολύ ενδιαφέρουσες και θεμελιώδεις όψεις του θέματός μας.

  Συνέχεια

Δoύλος – Μισθωτός – Φίλος (Σημειώσεις ελληνορθόδοξης ανθρωπολογίας)

Posted in Ιστορία & Θρησκεία, Κοινωνία και Πολιτική, Ορθοδοξία with tags , on 25 Οκτώβριος, 2012 by Θεόδωρος Ορέστης Σκαπινάκης

του Θεόδωρου Ι. Ζιάκα

Οι άνθρωποι όταν «κάνουν το καλό» κατευθύνονται από διάφορα ψυχικά «κίνητρα». Ανάλογα με τα «κίνητρά» τους η ελληνορθόδοξη παράδοση τους διακρίνει σε τύπους ή «τάξεις».

Στην πρώτη τάξη τοποθετεί αυτόν που κάνει το καλό από φόβο. Στην δεύτερη εκείνον που κάνει το καλό επειδή θα αμειφθεί. Στην τρίτη τάξη βάζει εκείνον που κάνει το καλό από αγάπη. Δούλος, Μισθωτός, Φίλος είναι τα ονόματά τους.

Ας εξετάσουμε το ερώτημα: τι είδους κοινωνία αντιστοιχεί στον καθένα από τους τρεις αυτούς τύπους; Το ερώτημα είναι νόμιμο διότι ο άνθρωπος είναι ον κοινωνικό, «ζώον πολιτικόν», το δε νόημα του «καλού» επίσης κοινωνικό.

Πρόταση: Ο Δούλος φτιάχνει κολεκτιβιστική-δουλοκτητική κοινωνία, ο Μισθωτός ατομοκεντρική κοινωνία περιορισμένης ελευθερίας και ο Φίλος μια κοινωνία προσωποκεντρική με καθολική την ελευθερία.

Συνέχεια